ތަރައްޤީގެ އައު ބާބެއް: ރައީސް ޑރ. މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ގެނެސްދިން އިންޤިލާބީ ބަދަލުތައް!

ތަރައްޤީގެ އައު ބާބެއް: ރައީސް ޑރ. މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ގެނެސްދިން އިންޤިލާބީ ބަދަލުތައް!

5 hours ago - 18:48
Nov 17, 2026 - 21:19

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ޒަޢާމަތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ހުންގާނާ ޙަވާލުވެވަޑައިގެންނެވިތާ ތިން އަހަރު ފުރިގެންދިޔައިރު، މުޅި ޤައުމުގެ އެކި ދާއިރާތަކަށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފަދަ އިންޤިލާބީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ވަނީ ގެނެސްދެއްވާފައެވެ. ފާއިތުވެދިޔަ މުއްދަތަކީ ދިވެހި ލޮބުވެތި ރައްޔިތުންނަށް އުންމީދީ އެތައް ކާމިޔާބީތަކެއް ޙަޤީޤަތަކަށް ހަދައިދީ، ޤައުމުގެ ތާރީޚުގައި ވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފަދަ ހަލުވި ތަރައްޤީއެއް ގެނެސްދީފައިވާ އަހަރުތަކެވެ. ތަފާތު އެކި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ނަމަވެސް، ރައީސް ޑރ. މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ، އިޖުތިމާޢީ އަދި ދީނީ ކަންކަމުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯއްދަވައިދެއްވާފައެވެ.

ވަކިން ޚާއްޞަގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ އިސްތިޤްލާލު ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އަޅުއްވާފައިވާ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެވެ. އެގޮތުން ބޭރުގެ ދަރަނިތައް ދެއްކުމުގައި ޤައުމަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހޯއްދަވައިދެއްވައި، ރާއްޖޭގެ މާލީ ނިޒާމު ހަރުދަނާ އޮނިގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްދުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތްތަކުން އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ވަނީ ފެންނަން ފަށާފައެވެ. މީގެއިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ އިތުރަށް ފުޅާކޮށް، ދަނޑުވެރިކަމާއި މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތް ޒަމާނީ ވަޞީލަތްތަކާއެކު ތަރައްޤީކުރުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް ކުރެވިފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ދަތިކަމެއް ކަމުގައިވާ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ހޯދައިދިނުމުގެ ގޮތުން މި ސަރުކާރުން މިހާރުވެސް ދަނީ ކެނޑިނޭޅި މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.

ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގެ އަގުތަކަށް އައި ބަދަލުތަކާއި އެކިއެކި ގޮންޖެހުންތަކާ އެކުވެސް، ޤައުމުގެ އެތެރޭގެ ޞުލްޙަވެރިކަން ދަމަހައްޓައި، ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރާއެކު ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ހިންގުމުގައި ސަރުކާރުން ވަނީ ކާމިޔާބީތަކެއް ޙާޞިލުކޮށްފައެވެ. އަދި ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ފުރިހަމަކޮށްދިނުމަށް ފެށިފައިވާ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް ހަލުވި ދުވެލީގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ވަނީ ރޭވިފައެވެ. އެގޮތުން މި ސަރުކާރު ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކާމިޔާބީތަކުގެ ތެރޭގައި:

 

އިޤްތިޞާދީ ދަތިތަކުން އަރައިގަތުމާއި މާލީ އިޞްލާޙުތައް
ވޭތުވެދިޔަ ތިން އަހަރަކީ އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ދަތި އުނދަގޫ ހާލަތްތަކެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް، އެ ހާލަތުން ޤައުމު ހަމަމަގަށް އެޅުވުމަށް މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވުނު ދުވަސްވަރެކެވެ. އެގޮތުން، އެކި ސަރުކާރުތަކުން ނަގާފައިވާ ބޮޑެތި ދަރަނިތަކުގެ ތެރެއިން 1.34 ބިލިއަން ޑޮލަރު ވަނީ ދައްކައި ޚަލާޞްކޮށްފައެވެ. މީގެއިތުރުން، ދަޢުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމުގެ ގޮތުން ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތައް އެއްކޮށްލުމާއި ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމުގެ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް ވަނީ އަޅާފައެވެ. މި ބަދަލުތަކާއެކު ސަރުކާރުގެ ކުންފުނިތަކުގެ ފައިދާ އިތުރުވެ، ދަޢުލަތުގެ އާމްދަނީ 36 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރައި، 8 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެއް ވަނީ ޙާޞިލުކުރެވިފައެވެ. އަދި އޮންލައިން ވިޔަފާރިއާއި މާލީ މުޢާމަލާތްތަކަށް މަގުފަހިކުރުމުގެ ގޮތުން ރާއްޖެއަށް ޕޭޕަލްގެ ޚިދުމަތް ތަޢާރަފުކުރުމާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސީދާ ފައިދާ ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ވަނީ ފަށާފައެވެ.

މަސްވެރިކަމަށް އައި ކުރިއެރުން

މަސްވެރިކަމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދާއި ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމާ އެންމެ ބޮޑަށް ލާމެހިފައިވާ މައިގަނޑު އެއް ސިނާޢަތް ކަމަށްވާއިރު، މި ސިނާޢަތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މަސްވެރިންނަށް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވެފައި އޮތީ ބާނާ މަހަށް ވަގުތުން ފައިސާ ނުލިބި، އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން އިންތިޒާރުކުރަން ޖެހުމުގެ މައްސަލައެވެ. މި ދަތިކަމަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ހޯއްދަވައިދެއްވުމުގެ ގޮތުން، މި ސަރުކާރުން އެޅުއްވި އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅަކީ ކިރާ މަހަށް 48 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި މަސްވެރިންނަށް ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ ހަރުދަނާ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސެވުމެވެ. މިއީ މީގެ ކުރީގެ އެއްވެސް ސަރުކާރަކަށް ތަންފީޒުކުރެވިފައި ނުވާ ފަދަ އިންޤިލާބީ ބަދަލެއް ކަމަށް މަސްވެރިކަމާއި ކަނޑުގެ ވަޞީލަތްތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ނެރެފައިވާ ރިޕޯޓުތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

އެ ވުޒާރާގެ ރަސްމީ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުގައި، މި ސިޔާސަތު ތަންފީޒުކުރަން ފެށިފަހުން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް ޖުމްލަ 2.3 ބިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ މަސްވެރިންނަށް ދޫކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން ވެސް އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، މަސް ކިރާތާ 48 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ސީދާ ދޫކުރެވުނު ފައިސާގެ ޢަދަދު 1.3 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައިވާ ކަމެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މަސްވެރި ޢާއިލާތަކުގެ ދިރިއުޅުމަށް ބޮޑު ތަނަވަސްކަމެއް ލިބި، ދަރަންޏަށް ސަލާންޖަހަން ނުޖެހި، މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް އިތުރު ޒުވާނުން ނުކުތުމަށް މަގުފަހިވެގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މި ނިޒާމު ހަރުދަނާކަމާއެކު ދެމެހެއްޓުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ދުވެލި ހަލުވިކޮށް، މަސްވެރިންގެ ޙައްޤުތައް ފުރިހަމައަށް ކަށަވަރުކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ބިންގަލެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.

ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ އިޖުތިމާޢީ އަދި ޞިއްޙީ ދުޅަހެޔޮކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި، ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައެވެ. މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ އެންމެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ޒުވާން ޖީލާއި ކުރިއަށް އޮތް ޖީލުތައް ދުންފަތުގެ ނުރައްކާތަކުންނާއި އެއާ ގުޅިފައިވާ ޞިއްޙީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކުން ސަލާމަތްކުރުމެވެ. މިގޮތުން އެޅުނު އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފިޔަވަޅަކީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ވޭޕާއި އީ-ސިނގިރޭޓު އަދި އެއާ ގުޅުންހުރި އާލާތްތައް އެތެރެކުރުމާއި، ބޭނުންކުރުމާއި، ގެންގުޅުމާއި، ވިއްކުން އެއްކޮށް މަނާކުރުމަށް ޤާނޫނަށް ގެނައި އިޞްލާޙެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ މައި ދޮރާށި ކަމުގައިވާ ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓު (ވީއައިއޭ) ގެ އައު، ބިޔަ ޕެސެންޖަރ ޓާމިނަލްގެ މަސައްކަތްތައް އެއްކޮށް ނިންމައި ރަސްމީކޮށް ހުޅުވުމަކީ ފާއިތުވި މުއްދަތުގައި ޙާޞިލުކުރެވުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް ކާމިޔާބީ ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ނެރުނު ރިޕޯޓުތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ދިގުލައިގެން ގޮސްފައި އޮތް މި ބިޔަ މަޝްރޫޢަކީ މި ސަރުކާރުން ވެރިކަމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގެން އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ވެސް އެންމެ އިސްކަމެއް ދެއްވައިގެން ބާރު ދުވެލީގައި ކުރިއަށް ގެންދެވި އެއް މަސައްކަތެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތް ފުޅާވަމުން އަންނަ މިންވަރާ އެއްވަރަށް އެއާޕޯޓުގެ ޖާގަ ތަނަވަސްކޮށް، ޒަމާނީ ވަޞީލަތްތަކާއެކު ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށްޓަކައި މި ޓާމިނަލް ނިންމުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން ދެކުނެވެ.

އައު ޓާމިނަލް ރަސްމީކޮށް ޚިދުމަތަށް ގެނައުމާއެކު، އަހަރަކު އެތައް މިލިއަން ފަސިންޖަރުންނަށް އެއްފަހަރާ ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބި، ރާއްޖެއަށް އަންނަ ފަތުރުވެރިންނަށް ލިބޭ ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު ވަނީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މިންގަނޑުތަކަށް އުފުލިގެން ގޮސްފައެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމަށާއި މުޅި ޤައުމީ އިޤްތިޞާދަށް އިންޤިލާބީ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ގެނެސްދިން ތާރީޚީ މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

ދުނިޔޭގެ މާލީ ބާޒާރަށް އައި ލޮޅުންތަކާއި، ޤައުމުގެ އެތެރޭގައި ޖަމާވެފައި ހުރި ބޮޑެތި މާލީ ތަކުލީފުތަކުގެ ސަބަބުން ފާއިތުވެދިޔަ އަހަރުތަކަކީ އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އިންތިހާއަށް ދަތި އުނދަގޫ ދުވަސްތަކެއް ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުގެ ރިޕޯޓުތަކުން ހާމަވެއެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ނާޒުކު ހާލަތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، އިޤްތިޞާދު އިނދަޖެހުނަނުދީ އަލުން ހަމަމަގަށް އެޅުވުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ދަނީ ރެޔާއި ދުވާލު މެދުކެނޑުމެއްނެތި ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ.

އެގޮތުން ދަޢުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައި، މާލީ އިސްރާފުތައް ހުއްޓުވުމާއި، އާމްދަނީ އިތުރުކުރެވޭނެ އައު ދޮރުތައް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ސަރުކާރުން އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ. ބޭރުގެ ދަރަނިތައް އަދާކުރުމުގައި ޤައުމުގެ އިސްތިޤްލާލަށް ބުރޫނާރާނެ ފަދަ ލުއި ގޮތްތައް ހޯދައިދީ، ރައްޔިތުންނަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެންމެ ކުޑަވާނެހެން އިޤްތިޞާދީ ސިޔާސަތުތައް ބައްޓަންކުރުމަށްޓަކައި ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހާއި މާލީ ވުޒާރާއިން އަދިވެސް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ދަނީ މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. މި މަސައްކަތްތަކުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ޤައުމުގެ މާލީ ހަމަޖެހުން ޤާއިމުވެ، ބޭރުގެ މާލީ އިދާރާތަކާއި އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު އަލުން ރާއްޖެއަށް ލިބެން ފަށާފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

ދަޢުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ރަނގަޅުކޮށް، އިޤްތިޞާދީ ސިންދަފާތު ކުރުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ގެންގުޅުއްވި ހަރުދަނާ ތަޞައްވުރާއި އިސްނެންގެވުމުގެ ދަށުން މުހިންމު ކާމިޔާބީތަކެއް ވަނީ ޙާޞިލުކުރެވިފައެވެ. އެގޮތުން ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކުގެ ހިންގުން ހަރުދަނާކޮށް، އިސްރާފު ކުޑަކުރުމަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅުތަކާއެކު އެ ކުންފުނިތަކުގެ ފައިދާ ވަނީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މިންވަރަކަށް އިތުރުވެފައެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ހެޔޮ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ދަޢުލަތުގެ ޖުމްލަ އާމްދަނީ 36 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރައި، 8 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެއް ވަނީ ރެކޯޑުކުރެވިފައެވެ. މިއީ ޤައުމުގެ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކޮށް، އާމްދަނީ ލިބޭނެ އައު ދޮރުތައް ހުޅުވައިދީ، ދެމެހެއްޓެނިވި އިޤްތިޞާދީ ބިންގަލެއް އެޅުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކުން ފެނިގެންދިޔަ މުހިންމު ނަތީޖާއެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

ދިވެހި މުޖުތަމަޢު ހަލާކުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލާފައިވާ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާއާ ދެކޮޅަށް ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ އިސްނަގާފައެވެ. މިގޮތުން، ރާއްޖެއަށް މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރާ އިސް ފަރާތްތަކާއި، މި ނުރައްކާތެރި ވިޔަފާރި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރާ ބޮޑެތި ކުށްވެރިންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދެވޭ ގޮތަށް ޤާނޫނަށް އިޞްލާޙު ގެނައުމަށް ބާރުއަޅައި، އެ މަސައްކަތް ކުރުމުގައި މި ސަރުކާރުން ވަނީ ފަސްޖެހުމެއްނެތި ކުރިއަށް ގޮސްފައެވެ. މި އިޞްލާޙަކީ ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ޤައުމަށް ދިމާވެފައިވާ މަސްތުވާތަކެތީގެ ބޮޑު މައްސަލައަށް ޙައްލެއް ހޯދުމަށާއި، ކުށްކުރާ ފަރާތްތަކަށް ހައްޤު އަދަބު ދިނުމަށްޓަކައި އެޅުނު ވަރުގަދަ ޤާނޫނީ ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަންނަން އޮތް ޖީލުތައް މި ވަބާއިން ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި، ޤައުމުގައި އަމާން އަދި ޞުލްޙަވެރި މާޙައުލެއް ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ދާއިރާއިން މިފަދަ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް ތަޢާރަފުކުރުމަކީ މި ސަރުކާރުން އިސްކަންދީގެން ކުރިއަށްގެންދިޔަ މުހިންމު ސިޔާސަތެއްގެ ގޮތުގައި ރިޕޯޓުތަކުގައި ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ. އަދި މިފަދަ ހަރުކަށި އަދަބުތައް ތަންފީޒުކުރުމާ މެދު ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާއި ބަހުސްތައް އޮތް ނަމަވެސް، މަސްތުވާތަކެތީގެ ނުރައްކަލުން މުޖުތަމަޢު ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި މިފަދަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް ސަރުކާރުން ސާބިތުވެ އޮތްކަން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. 

ރާއްޖޭގެ ދަތުރުފަތުރާއި އިޤްތިޞާދީ އޮނިގަނޑު މުޅިން އައު ހަރުފަތަކަށް ގެންދިއުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ހިންގަމުންދާ ބޮޑެތި ޢުމްރާނީ މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް މަޝްރޫޢަކީ ތިލަމާލެ ބްރިޖުގެ މަސައްކަތެވެ. ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ހާމަކޮށްފައިވާ އެންމެ ފަހުގެ މަޢުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، މި ބްރިޖުގެ 77 އިންސައްތަ މަސައްކަތް މިހާރު ވަނީ ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމާލެވިފައެވެ. ސަރުކާރުގެ ރިޕޯޓުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މާލެއާއި، ވިލިމާލެ، ތިލަފުށި އަދި ގުޅިފަޅު އެއްގަމު މަގުން ގުޅުވާލަދޭ މި ބިޔަ ބްރިޖުގެ މަސައްކަތް އެއްކޮށް ނިމުމަކީ މުޅި ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދަށް އިންޤިލާބީ ބޮޑު ބިންގަލެއް އެޅިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން މުދަލާއި ޚިދުމަތް ބަދަލުކުރުމުގެ އަގުހެޔޮވެ، ވިޔަފާރީގެ ދުވެލި އެތައް ގުނައަކަށް ހަލުވިވެގެންދާނެއެވެ.

މި ތަރައްޤީއާ ގުޅިފައިވާ އަނެއް މުހިންމު މަޝްރޫޢަކީ މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރު (މާލެ ކޮމާޝަލް ހާބަރ) ތިލަފުއްޓަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ގޮތުން އެ ރަށުގައި އައު ބަނދަރެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތެވެ. ސަރުކާރުގެ އިސްނެގުމުގެ މަތިން މިހާރުވެސް ބާރު ދުވެލީގައި ކުރިއަށްދާ މި މަޝްރޫޢަކީ މިވަގުތު ރާއްޖޭގައި ހިންގޭ އެންމެ ބިޔަ އެއް މަޝްރޫޢެވެ. ރިޕޯޓުތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުން، ތިލަފުށީގައި ތަރައްޤީކުރެވޭ މި ބަނދަރު ވެގެންދާނީ މިހާރު މާލޭގައި އޮތް ވިޔަފާރި ބަނދަރަށްވުރެ 10 ގުނަ ބޮޑު، ޒަމާނީ ފެންވަރުގެ ބަނދަރަކަށެވެ. މި ބަނދަރު ޤާއިމުކުރެވި ބޭނުންކުރަން ފެށުމުން، މުދާ އެތެރެކުރުމާއި ކްލިއަރކުރުމުގައި ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ކުރިމަތިވާ ލަސްތަކާއި ތަކުލީފުތަކަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ލިބި، ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ޙަރަކާތްތަކަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ.                       

މާލޭގެ މަގުތައް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްޤީކުރުމާއި ފިންގަރ ޖެޓީގެ މަސައްކަތް

ވެރިރަށް މާލޭގެ ތޮއްޖެހުން ކުޑަކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ފަސޭހަ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމެއް ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި މާލޭގެ މަގުތައް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަޝްރޫޢެއް ވަނީ ހިންގާފައެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން މާލޭ ބާޒާރުމަތީގެ މަލަމަތި މުޅިން ބަދަލުކޮށްލެވި، ތަނަވަސް އަދި ހިތްފަސޭހަ މަގުތަކެއްގައި ދަތުރުފަތުރު ކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ވަނީ ހަމަޖައްސައިދީފައެވެ. މީގެއިތުރުން، މާލޭގެ ފަޅުގައި އެއް ބޯޓުން އަނެއް ބޯޓަށް އަރައިގެން އުނދަގުލުގައި ދަތުރުކުރަންޖެހޭ ޒަމާންވީ ދަތިކަމަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ގެނައުމަށްޓަކައި، ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފިންގަރ ޖެޓީ އެޅުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށާފައެވެ. މި މަޝްރޫޢު ނިމުމުން ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑު ލުޔެއް ލިބި، މުދަލާއި ފަސިންޖަރުން އުފުލުމުގައި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވެގެންދާނެ ކަމަށް ރިޕޯޓުތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

ޙައްޖު ދަތުރުގެ ޚަރަދަށް ލުއި ހޯދައިދިނުމުގެ މަޝްވަރާތައް

ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ލުއިފަސޭހަކޮށް އަޅުކަން އަދާކުރެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމުގެ ސިޔާސަތުގެ ދަށުން، ދިވެހިން ޙައްޖަށް ދިއުމަށް މިހާރު ނަގާ 65،000 ރުފިޔާގެ އެއްބައި ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް ވާންޖެހޭ ތައްޔާރީތަކާއި މަޝްވަރާތައް މިހާރު ވަނީ ފަށާފައެވެ. މި ފިޔަވަޅަކީ ޙައްޖުގެ މަތިވެރި އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް މާލީ ގޮތުން ދަތިވެފައިވާ ގިނަ ރައްޔިތުންނަށް ބޮޑު ލުޔެއް ލިބިގެންދާނެ އުންމީދީ ކަމެއް ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ބަޔާންކުރެއެވެ. 

މާލެ ސަރަޙައްދު އެއް ވިއުގައަކުން ގުޅާލުމާއި ރަސްމާލެ މަޝްރޫޢު

ދަތުރުފަތުރާއި އިޤްތިޞާދީ ޙަރަކާތްތައް ފުޅާކުރުމުގެ ގޮތުން މާލެ، ރަސްމާލެ، ހުޅުމާލެ، ގުޅިފަޅު އަދި ގިރާވަރުފަޅު އެއް ވިއުގައަކުން ގުޅާލުމުގެ ބިޔަ މަޝްރޫޢު ސަރުކާރުން ވަނީ ފަށާފައެވެ. ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުގެ ރިޕޯޓުތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސްމާލެ މަޝްރޫޢަކީ މިހާތަނަށް ރާއްޖެއަށް ގެނެވުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް އިންވެސްޓްމަންޓެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ސަބަބުން އެތައް ހާސް ވަޒީފާއަކާއި ވިޔަފާރީގެ އައު ފުރުޞަތުތަކެއް ތަނަވަސްވެގެންދާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން، ރާއްޖޭގެ ދެކުނުގައި އޮތް އައްޑޫ ސިޓީގެ ތަރައްޤީއަށްޓަކައި، ހިތަދޫއާއި ހުޅުމީދޫ ގުޅުވާލުމަށް އެޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ބްރިޖުގެ ސާވޭގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް މިހާރު ވަނީ އެއްކޮށް ނިންމާލެވިފައެވެ.

ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ސިޔާސަތާއި އިޖުތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަން

ޤައުމުގެ އިޖުތިމާޢީ ތަރައްޤީއާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި، އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދީގެން ކުރިއަށްގެންދަނީ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ގެނައުމުގެ މަސައްކަތެވެ. މިގޮތުން، ރަސްމާލެއިން އެކަނިވެސް ފްލެޓާއި ގޯތި ހިމެނޭހެން 65،000 ހައުސިންގ ޔުނިޓް ރައްޔިތުންނަށް ދޫކުރުމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މިއީ މާލެ ސަރަޙައްދުގައި ޒަމާނުއްސުރެ އޮތް ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ދަތިކަމަށް ދާއިމީ ނިމުމެއް ގެނައުމަށް އެކުލަވާލެވިފައިވާ ޕްލޭނެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.

ޞިއްޙީ ދާއިރާއާއި ޒުވާނުން ތަމްރީނުކުރުން

ރަށްރަށުގައި ބޭހުގެ ދަތިކަން ޙައްލުކުރުމަށްޓަކައި ޤައުމީ ބޭސް ކުންފުނި "ސްޓޭޓް ފާމަސޫޓިކަލް އެންޑް މެޑިކަލް ސަޕްލައި ކޯޕަރޭޝަން" އުފައްދައި، ކުއްލި ޙާލަތްތަކުގައި އެއް ރަށުން އަނެއް ރަށަށް ފަސޭހައިން ބޭސް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ޑްރޯން ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް ވަނީ ޤާއިމުކޮށްދީފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، ޤައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގައި ޒުވާނުންގެ ދައުރު ފުޅާކުރުމަށް ހިންގުނު ތަފާތު ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ ޒަރީޢާއިން 2،000 އަށްވުރެ ގިނަ ޒުވާނުން ވަނީ އެކި ދާއިރާތަކުން ތަމްރީނުކޮށްފައެވެ.

މާލީ އަދި ވިޔަފާރީގެ އިޞްލާޙުތައް

ދަޢުލަތުގެ މާލީ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، ބައެއް ކުންފުނިތައް އެއްކޮށްލައި، ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ވަނީ އަޅާފައެވެ. މީގެއިތުރުން، ކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުން ނަގާފައިވާ ބޮޑެތި ދަރަނިތަކުގެ ތެރެއިން 1.34 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ދައްކައި ޚަލާޞްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކައެވެ. އަދި އޮންލައިން ވިޔަފާރިއާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާމަލާތްތަކަށް މަގުފަހިކުރުމުގެ ގޮތުން ދިވެހިން އެތައް ދުވަހަކު އިންތިޒާރުކުރި 'ޕޭޕަލް' ގެ ޚިދުމަތް ރާއްޖޭގައި ވަނީ ތަޢާރަފުކޮށްފައެވެ.

ދީނީ ހޭލުންތެރިކަމާއި ޙާފިޡުން އިތުރުވުން

މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒުން ހާމަކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، ދީނީ ދާއިރާއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. އެގޮތުން 2023 އިން 2026 އާ ދެމެދު ކީރިތި ޤުރުއާން ހިތުދަސްކުރި ޙާފިޡުންގެ ޢަދަދަށް 94 ޙާފިޡުން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި ވެސް ވިދިވިދިގެން ވޭތުވެދިޔަ ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިހާ ގިނަ ޢަދަދަކަށް ޙާފިޡުން އުފެދުނު ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް އެ ވުޒާރާއިން ބަޔާންކުރެއެވެ.

ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީންގެ މައްސަލަ

ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދަށާއި ޑޮލަރުގެ ތާށިކަމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީންގެ މައްސަލައެވެ. ސަރުކާރުން ވެރިކަމާ ޙަވާލުވިއިރު، ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ބިދޭސީންގެ ޞައްޙަ ޢަދަދު ނޭނގޭ މިންވަރަށް މި މައްސަލަ އޮތީ ބޮޑުވެފައެވެ. ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް މަސައްކަތްކޮށް، ދިވެހިންނަށް ޚާއްޞަ ވިޔަފާރިތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެ، އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރެއް ރާއްޖެއިން ބޭރުކުރަމުންދާ ކަމަށާއި، ކުށުގެ ވެށީގައި ބިދޭސީންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުވަމުންދިޔަ ކަން ރިޕޯޓުތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. މި މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމަށްޓަކައި، ބިދޭސީން ދެނެގަނެ، ޤަވާޢިދުގެ ތެރެއަށް ފެއްތުމަށާއި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ފަރާތްތައް ފޮނުވާލުމުގެ ހަރުދަނާ އޮޕަރޭޝަންތަކެއް ސަރުކާރުން ވަނީ ފަށާފައެވެ.

ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ޢަމަލީ ސިޔާސަތު: "ބޯހިޔާވަހިކަން އެންމެންނަށް

ދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތަކީ ވެސް ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ އަސާސީ ޙައްޤު ފުރިހަމައަށް ކަށަވަރުވެފައިވާ މީހަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި، ސަރުކާރުގެ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ވަނީ "ބޯހިޔާވަހިކަން އެންމެންނަށް" ސިޔާސަތު ފާސްކޮށް، ޢާންމުކޮށް އިޢުލާނުކޮށްފައެވެ. މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން "ޢާއިލީ ބޯހިޔާވަހިކަން" ޕްރޮގްރާމް ރަސްމީކޮށް ފަށައި، އޭގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ ގޮތުގައި މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް ރަސްމާލެއިން 15،000 ގޯތި ދޫކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މީގެއިތުރުން ހުޅުމާލެއާއި ވިލިމާލެއިން 3 ކޮޓަރީގެ 7،900 ފްލެޓް ދޫކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ވެސް ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ޢާންމުކޮށް ހުޅުވާލާފައެވެ.

މި މައްސަލައަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ގެނައުމަށްޓަކައި ރަސްމާލެ ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫޢު ބާރު ދުވެލީގައި ކުރިއަށްދާއިރު، މާލެ ސަރަޙައްދުން ރައްޔިތުންނަށް ގޯތި ދިނުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ބޮޑު ސަރަޙައްދެއްގެ ބިން މިހާރު ވަނީ އެއްކޮށް ހިއްކައި ނިމިފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، އެކި ފަންތީގެ ފްލެޓްތައް ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް އެކި މަރުޙަލާތަކުގައި ކުރިއަށްދާއިރު، ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ މި ދައުރު ނިމިގެންދާއިރު، ޤާނޫނީ ގޮތުން ޢުމުރުން 18 އަހަރު ފުރިފައިވާ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ކަށަވަރުވެފައިވާ މާޙައުލެއް ޤާއިމުކޮށްދެއްވުމެވެ.

ބައިނަލްއަޤްވާމީ މައިދާނުގައި ރާއްޖޭގެ ދައުރާއި އިޤްތިޞާދީ އިސްތިޤްލާލު

މިއަދު ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ހަމައެކަނި މޫސުމީ މައްސަލަތަކާއި ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަންނަން މަސައްކަތްކުރާ ކުޑަ، ޖަޒީރާ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އޮތުން ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއަދު ރާއްޖެ ފެނިގެންދަނީ އަމިއްލަ މުސްތަޤުބަލު އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ބައްޓަންކުރަމުން އަންނަ، ފަޚުރުވެރި މިނިވަން ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ހަރުދަނާ ތަޞައްވުރާއި ލީޑަޝިޕްގެ ދަށުން، ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތު ވަނީ އިހުނަށްވުރެ ބޮޑަށް ވަރުގަދަކުރެވިފައެވެ.

ބައިނަލްއަޤްވާމީ ދުނިޔޭގައި ރާއްޖެއަކީ މިއަދު އިޙްތިރާމާއި ޤަދަރު ލިބިގެންވާ ޤައުމެކެވެ. ބޭރުގެ އެހީތަކަށް އެކަނި ބަރޯސާވެ، ސަލާންޖެހުމުގެ ބަދަލުގައި، ރާއްޖެ މިއަދު މިސްރާބު ޖަހާފައިވަނީ ބޭރުގެ ބޮޑެތި އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރާއި ޝައުޤުވެރިކަން ހޯދައިފައިވާ، ވިލުންތެރި އަދި ސިންދަފާތު އިޤްތިޞާދެއް ބިނާކުރުމަށެވެ. މި ބަދަލުތަކާއެކު، ރާއްޖޭގެ ކުރިމަގު ބައްޓަންވަމުން ދަނީ އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެ، ރައްޔިތުންނަށް ފާގަތިކަން ގެނެސްދޭނެ ހަރުދަނާ އުޞޫލުތަކެއްގެ މަތީގައެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަކީ އިޤްތިޞާދީ، އިޖުތިމާޢީ އަދި ޢުމްރާނީ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އައު މިސްރާބަކަށް ދަތުރުކުރުމަށް މަގުފަހިވި މުހިންމު ދުވަސްވަރެކެވެ. މާލީ ދަތިތަކާއި ބޭރުގެ ދަރަނިތަކުގެ ގޮންޖެހުންތައް ހުރި ނަމަވެސް، އިޤްތިޞާދީ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅުތަކާއި، ބޮޑެތި ޢުމްރާނީ މަޝްރޫޢުތައް ހިންގުމުގައި ސަރުކާރުން ވަނީ މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ. 

އެގޮތުން ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ބިޔަ މަޝްރޫޢުތަކާއި، މަސްވެރިންގެ ޙައްޤުތައް ކަށަވަރުކުރުމާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ޒަމާނީ ނިޒާމުތައް ޤާއިމުކުރުމުގެ އިތުރުން އިޖުތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެޅުނު ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކަކީ ޤައުމުގެ ކުރިމަގަށް އެޅުނު މުހިންމު ބިންގަލެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެ މިއަދު މިދެކޭ ތަރައްޤީއަކީ ހަމައެކަނި ޢުމްރާނީ ވަސީލަތްތަކެއް ބިނާކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު މަތިކޮށް، ޤައުމުގެ ސިޔާދަތާއި މިނިވަންކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެޅޭ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. ގޮންޖެހުންތައް ކިތަންމެ ގިނަ ނަމަވެސް، ޤައުމީ މަޞްލަޙަތު އިސްކޮށް، އެންމެހައި ދިވެހިން އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ، މި ސަރުކާރުން ދާނީ ފާގަތި އަދި އުއްމީދީ މުސްތަޤުބަލަކާ ދިމާއަށްކަން ކަށަވަރެވެ.                                      

                                                                               

 

                  

 

 

ރިއެކްޝަންސް

like

dislike

love

funny

angry

sad

wow