ދެ އިންތިޚާބު 1 ދުވަހެއްގައި ބޭއްވުން: ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމަށް ނިމުމެއް!
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް ބަލާއިރު، ކޮންމެ ސަރުކާރެއް ބަދަލުވެގެން ދިޔަޔަސް، ވެރިކަން ކުރާ ޕާޓީއާއި އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި އޮންނަ ދެބަސްވުންތަކަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ގައުމުގެ މުސްތަގުބަލަށާއި ރައްޔިތުންގެ ލާބައަށްޓަކައި ނިންމާ މުހިންމު ނިންމުންތަކުގައި، ސިޔާސީ ފިކުރު އެއްކައިރިކޮށް، އެންމެން އެއްގަލަކަށް އެރުމަކީ މިއަދު ގައުމު އޮތް ހާލަތުން ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ.
މިގޮތުން މިހާރު އެންމެ ބޮޑަށް ބަހުސްކުރެވެމުންދާ އެއް މައުޟޫއަކީ ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށް ބޭއްވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ގެންގުޅުއްވާ މުހިންމު ތަސައްވަރެކެވެ. މި ތަސައްވަރު ހަގީގަތަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި، ކުރިއަށް އޮތް އޭޕްރީލް މަހުގެ 4 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބާއި އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީގެ އިންތިޚާބާ ދިމާކޮށް، މި ދެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށްލުމާ މެދު ރައްޔިތުންގެ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓެއް ނެގުމަށް މިހާރު ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
ކޮންމެ ސަރުކާރަކުން ވެސް ރައްޔިތުންނަށް ފައިދާހުރި ކަމެއް ނިންމާއިރު، އެކަމަށް އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ވެސް ތާއީދުކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ މިއަދު ނިންމާ މިފަދަ ނިންމުންތަކުގެ ފައިދާ، މިއަދު އިދިކޮޅުގައި ތިބި ފަރާތްތައް މުސްތަގުބަލުގައި ވެރިކަމަށް އައި ކަމުގައި ވިޔަސް އެ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ކުރާނެތީއެވެ. ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ކުރަންޖެހޭ ބޮޑެތި ޚަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، އިގްތިސާދީ ގޮތުން ގައުމަށް ލިބޭނެ ކުރިއެރުމަކީ މުޅި ގައުމަށް ލިބޭނެ ފައިދާއެއްކަމަށް ދެކުން މުހިއްމެވެ.
ދިވެހި އުއްމަތާއި ކުރިއަށް އޮތް ޖީލުތަކަށް ފަސޭހަ މަގުތަކެއް ކޮށައިދިނުމަކީ ކޮންމެ ސަރުކާރެއްގެ ވެސް އަދި ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ވެސް ޒިންމާއެކެވެ. ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި މަޖިލިސް އިންތިޚާބު އެއްކޮށްލުމުން، ގައުމުގެ ސިޔާސީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުވެ، ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ހުރަސްނޭޅި ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
މި މުހިންމު ނިންމުމަށް ދިވެހި ރައްޔިތުން ދޭނީ ކޮން ކަހަލަ އިޖާބައެއްތޯ ބެލުމަށް މާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ދެން ނެތެވެ. އޭޕްރީލް 4 ގައި ނަގާ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓަކީ ރާއްޖޭގެ އިންތިޚާބީ ނިޒާމަށް އަންނާނެ ބޮޑު ބަދަލެއްގެ ފެށުމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ސަލާމަތްކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ހިދުމަތްތައް އަވަސްކޮށްދިނުމެވެ. އެހެންކަމުން، މިއީ ހަމައެކަނި ވަކި ޕާޓީއެއްގެ މަސްލަހަތަށްވުރެ ބޮޑަށް، މުޅި ގައުމުގެ މުސްތަގުބަލަށްޓަކައި ކުރެވޭ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެކުން މުހިއްމެވެ.
ދުނިޔޭގެ އެހެން ޤައުމުތަކުގައި މިކަން ހިނގަނީ ކިހިނެއް؟
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށް ބޭއްވުމުގެ މަޝްވަރާތައް ކުރެވެމުންދާއިރު، މިއީ ދުނިޔޭގެ އެހެން ޤައުމުތަކުގައި އާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ ޤައުމުތަކާއި، ތަރައްޤީވަމުން އަންނަ ގިނަ ޤައުމުތަކެއްގައި ރިޔާސީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން މި ދެ އިންތިޚާބު އެކުއެކީގައި ބޭއްވުމަކީ ވަރަށް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކުރެވެމުންދާ ކަމެކެވެ. މިގޮތުން ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޤައުމުތަކުގެ ތަޖުރިބާއަށް ބަލާލާއިރު:
ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު މުސްލިމް އާބާދީ އޮންނަ އިންޑޮނޭޝިޔާގައި، ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި ބަރުލަމާނީ އިންތިޚާބު ބާއްވަނީ އެއް ދުވަހެއްގައެވެ. މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް ބާއްވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް އިންތިޚާބީ ހަރަކާތެވެ. ހަމައެފަދައިން، ބްރެޒިލްގައި ކޮންމެ ހަތަރު އަހަރަކުން އެއްފަހަރު މި ދެ އިންތިޚާބު އެކުއެކީގައި ބާއްވާއިރު، މެކްސިކޯގައި ކޮންމެ ހަ އަހަރަކުން އެއްފަހަރު މި އިންތިޚާބުތައް ކުރިއަށް ގެންދަނީ އެއްކޮށެވެ.
ދުނިޔޭގެ ބާރުގަދަ ޑިމޮކްރަސީއެއް ކަމަށްވާ އެމެރިކާގައިވެސް، ރިޔާސީ އިންތިޚާބު އޮންނަ އަހަރު މަޖިލިސް އިންތިޚާބުގެ ބޮޑު ބައެއް ކުރިއަށް ގެންދަނީ އެއްކޮށެވެ. ފިލިޕީންސް އަދި ކެންޔާ ފަދަ ޤައުމުތަކުގައިވެސް ޤައުމީ ފެންވަރުގެ އިންތިޚާބުތަކާއި ދާއިރާތަކުގެ އިންތިޚާބުތައް ބާއްވަނީ އެއް ދުވަހެއްގައެވެ. އަދި ދިވެހިރާއްޖެއާ އެއްގޮތަށް ރިޔާސީ ނިޒާމެއް އޮންނަ އާޖެންޓީނާގައި އަބަދުވެސް މި ދެ އިންތިޚާބު ބާއްވަނީ އެއް ތާރީޚެއްގައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އުރުގުއޭގައި ބޭނުންކުރަނީ "ޑަބަލް ސައިމަލްޓޭނިއަސް ވޯޓް" ނަމަކަށް ކިޔާ ޚާއްސަ ނިޒާމެކެވެ. މި ނިޒާމުގެ ދަށުން ރައްޔިތުން އެއް ކަރުދާހެއްގައި ރައީސަށާއި މަޖިލިސް މެންބަރަށް ވޯޓުލުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދެއެވެ. ނައިޖީރިއާ ފަދަ ޤައުމުތަކުގައިވެސް ރިޔާސީ އިންތިޚާބު އޮންނަ ހަފުތާގެ ތެރޭގައި މަޖިލިސް އިންތިޚާބު ބާއްވައި، މުޅި އިޖުރާއާތު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ލުއިފަސޭހަ ކޮށްފައެވެ.
މި ހުރިހާ މިސާލުތަކުން ފެނިގެންދަނީ، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި އެއްވެސް އޮޅުންބޮޅުމެއް ނެތި، ވަރަށް ފަސޭހަކަމާއެކު މިފަދަ އިންތިޚާބުތައް ޒަމާނުއްސުރެ ބާއްވަމުން އަންނަ ކަމެވެ.
ކޮންމެ އާ ކަމަކަށް އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު، ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތަކާއި ކަންބޮޑުވުންތައް ހުރުމަކީ ތަބީޢީ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މި ބަދަލު ޢަމަލީ ގޮތުން ތަންފީޒުކުރަން ފެށުމުން، މީގެ ސަބަބުން ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތަކަށާއި، ރައްޔިތުންގެ ވަގުތަށާއި، އިދާރީ ހިންގުމަށް ލިބިގެންދާނެ ލުއިފަސޭހަކަން އިޙްސާސް ކުރެވި، އެކަމުގެ ފައިދާ މުޅި ދައުލަތަށް ކުރާނެކަން ކަށަވަރެވެ.
މި ދެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށްލުމުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބިގެންދާނެ މުހިންމު ފައިދާތަކަށް ވަކިވަކިން އަލިއަޅުވާލަމާ ހިނގާށެވެ.
1. ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ބޮޑު ޚަރަދެއް ސަލާމަތްވުން:
ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު ވަކިވަކިން ބޭއްވުމަށްޓަކައި، ކޮންމެ އިންތިޚާބަކަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާއެއް ހޭދަކުރަންޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ދެ އިންތިޚާބު އެކުގައި ބޭއްވުމުން މަދުވެގެން 120 މިލިއަން ރުފިޔާ ސަލާމަތް ކުރެވޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާ ކުރެވެއެވެ. މިގޮތުން ސަލާމަތްކުރެވޭ ފައިސާ، ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ބޭނުންތެރި އިޖުތިމާއީ އަދި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް އިންވެސްޓް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދައުލަތަށް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
2. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ކެމްޕޭން ޚަރަދުތައް ކުޑަވުން:
މިއީ ހަމައެކަނި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ލިބޭ ލުޔެއް ނޫނެވެ. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ކެމްޕޭންތަކަށް ކުރަންޖެހޭ ބޮޑެތި ޚަރަދުތަކަށްވެސް މީގެ ސަބަބުން ހެޔޮ ބަދަލެއް އަންނާނެއެވެ. އެއް ކެމްޕޭނެއްގެ ތެރެއިން ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓަށާއި މަޖިލިސް މެންބަރުންނަށް ކެމްޕޭން ކުރެވޭތީ، ޕާޓީތަކުގެ ވަސީލަތްތައް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވި، ސިޔާސީ ހަރަކާތްތައް މިހާރަށްވުރެ ބޮޑަށް އިންތިޒާމުވެގެންދާނެއެވެ.
3. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ހިންގުން ހަރުދަނާވެ ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމު ވަރުގަދަވުން:
ދެ އިންތިޚާބަށް ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން އެކުއެކީގައި މަސައްކަތްކުރުމަކީ، ގުޅިގެން އެއް އަމާޒަކަށް ވާސިލުވުމަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެކެވެ. ޕާޓީތަކުގެ ރިޔާސީ މެނިފެސްޓޯއާއި ލެޖިސްލޭޓިވް އެޖެންޑާ އެކުއެކީގައި ތައްޔާރުކުރެވި، ވަށާޖެހޭ ސިޔާސަތުތަކެއް ރައްޔިތުންނަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓާއި މަޖިލިސް ކެންޑިޑޭޓުންގެ މެދުގައި އުފެދޭ "ކޯ-ޑިޕެންޑެންސީ" ނުވަތަ އެކަކު އަނެކަކަށް ބަރޯސާވާންޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން، ޕާޓީތަކުގެ އެތެރޭގެ ސިޔާސަތުތައް އެކުލަވައިލުމުގައި ދާއިރާތަކުގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުވެ، ޑިމޮކްރެޓިކް އުސޫލުތައް ހަރުދަނާވެގެންދާނެއެވެ.
4. ސަރުކާރުގެ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލުކުރުމަށް މަގުފަހިވުން:
ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، ސަރުކާރު ބަދަލުވުމަށްފަހު އޮންނަ މަޖިލިސް އިންތިޚާބާ ދެމެދު ހިނގާ މުއްދަތުގައި އުފެދޭ ސިޔާސީ ކޯޅުންތަކުގެ ސަބަބުން، ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވެއެވެ. ދެ އިންތިޚާބު އެކުގައި ބޭއްވުމުން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ސިޔާސަތުތަކަށް ތާއީދުކުރާ މަޖިލީހެއް އިންތިޚާބުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ، ދައުރުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ސަރުކާރުގެ ވައުދުތައް ފުއްދުމަށް ބޭނުންވާ ގާނޫނީ އިސްލާހުތައް ގެނައުމަށް މަގުފަހިވާނެއެވެ.
5. ވޯޓުލާ މީހުންގެ ނިސްބަތް އިތުރުވުން:
ކައިރިކައިރީގައި ތަކުރާރުކޮށް ވޯޓުލާން ޖެހުމަކީ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި "އިންތިޚާބީ ފޫހިކަން" އުފެދޭ ކަމެކެވެ. ދެ އިންތިޚާބު އެއް ދުވަހަކު ބޭއްވުމުން، ރައްޔިތުންނަށް އެއް ފަހަރާ އެ މީހުންގެ ގައުމީ ޒިންމާ އަދާކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބި، ވޯޓުލާން ނުކުންނަ މީހުންގެ ނިސްބަތް އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ.
6. ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަން ކުޑަކުރެވުން:
ރާއްޖޭގައި ކޮންމެ ފަސް އަހަރަކުން ބާއްވާ ތިން ބޮޑު އިންތިޚާބުގެ ސަބަބުން، ގައުމު އަބަދުވެސް އޮންނަނީ ކެމްޕޭން ފޯރީގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ތަރައްގީގެ މަސައްކަތްތަކަށް ދޭންޖެހޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވެ، އިޖުތިމާއީ ބައިބައިވުން ބޮޑުވެއެވެ. އިންތިޚާބުތައް އެއްކޮށްލުމުން މި ހަލަބޮލިކަން މަދުވެ، ގައުމު ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކަށް ސަރުކާރާއި ރައްޔިތުންނަށް ފުރިހަމަ ފޯކަސްއެއް ދެވޭނެއެވެ.
7. އިގްތިސާދީ ހަމަޖެހުން:
ކޮންމެ އިންތިޚާބަކާ ދިމާކޮށް އުފެދޭ ސިޔާސީ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ކުޑަވެ، ވިޔަފާރިތަކަށް މަޑުޖެހުމެއް އާދެއެވެ. އިންތިޚާބުތައް އެއްކޮށްލުމުން، އިގްތިސާދަށް ހުރަސްއެޅޭ "ސިޔާސީ މޫސުން" ކުރުވެ، ވިޔަފާރިތަކަށް ދިގު މުއްދަތުގެ ޕްލޭންތަކާއެކު ކުރިއަށްދިއުމުގެ ފުރުސަތު ތަނަވަސްވެގެންދާނެއެވެ.
8. އިޖުތިމާއީ ބަދަހިކަން ދެމެހެއްޓުން:
ރާއްޖެ ފަދަ ކުޑަ މުޖުތަމައެއްގައި އިންތިޚާބުތަކަކީ އާއިލާތަކާއި ރަށްރަށުގެ މެދުގައި ބޮޑެތި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދޭ ކަމެކެވެ. ފަސް އަހަރުން އެއްފަހަރު ހުރިހާ ބޮޑު ވޯޓެއް ނިންމާލުމަކީ، ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަމުގައި އުފެދޭ ހަސަދަވެރިކަމާއި ދެބަސްވުންތައް މަދުކޮށް، މުޖުތަމައުގެ ބަދަހިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ލިބޭ ބޮޑު ބާރެކެވެ.
9. މާލީ ޒިންމާދާރުކަން އިތުރުވުން:
އިންތިޚާބުތައް އެއްކޮށްލުމުން، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ސަރުކާރުތަކުން އިންތިޚާބީ ކާމިޔާބީއަށްޓަކައި ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުން ކުރާ ނުރަނގަޅު ހޭދަތައް މަދުވާނެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން، މާލީ ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ދައުރުގެ ތެރޭގައި ސިޔާސަތުތައް އެކަށައަޅައި، ގައުމަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ޖާގަ ލިބިގެންދާނެއެވެ.
ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި މަޖިލިސް އިންތިޚާބު އެކުގައި ބޭއްވުމަކީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދު ކުޑަވެ، ސިޔާސީ އަދި އިގްތިސާދީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުވެ، ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ދިނުމަށް އޮތް އެންމެ ފަހި މަގެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމު އިތުރު ހަރުފަތަކަށް ގެންގޮސްދޭނެ ބިނާކުރަނިވި ބަދަލެކެވެ.
ރިއެކްޝަންސް
